Het Museum voor Schone Kunsten Gent, John Constable, goed gezelschap en een druiligere dag voor een tentoonstelling over regenachtige Engelse landschappen, dat leek me een goede combinatie.  Samen met mijn vrouw en een vriendin ging ik naar het MSK om een tentoonstelling te bekijken met werken van de man die de vader van de moderne landschapsschilderkunst wordt genoemd en wiens invloed zich heeft laten voelen in veel stromingen, zoals het impressionisme, namelijk John Constable.

Misschien deed het feit dat alle werken waren uitgeleend door het Victoria & Albert Museum in Londen bij mij de verwachting ontstaan dat het hier over een immense tentoonstelling zou gaan met imposante werken, maar het tegendeel bleek waar. Maar dit mocht de pret niet drukken, integendeel. In vier sobere ruimtes hingen werken van John Constable, voornamelijk oefeningen, schetsen, voorstudies voor werken die hij later in detail zou uitwerken. Doorheen deze werken kregen we als toeschouwer een kijkje in zijn leven, van beginnend kunstenaar tot geëerd en tegelijkertijd verguisd artiest. En er hingen enkele pareltjes tussen. Onder het motto ‘less is more’ wist Constable als geen ander met een minimum aan penne- en/of penseelstreken, beweging, dreigende wolkenpartijen, vogelvluchten, robuuste bomen en veel meer te suggereren.

Voor zij die van schilderkunst, pittoreske tafereeltjes en kunstgeschiedenis houden is dit een ‘must-see’, want omdat er zoveel schetsen en voorstudies hangen, kan je heel mooi techniek bestuderen, ontwikkeling ontdekken en dat is volop genieten want de verf ligt er soms zo dik op, dat het bijna 3D wordt.

Maar ook voor mensen die minder met kunst hebben is het een goede tentoonstelling om te bezoeken. De thematiek van de schilderijen is zeer toegankelijk en de taferelen veelal lieflijk. Maar de tentoonstelling doorbreekt door de opzet ook een wijdverbreid, hedendaags concept. Deze tentoonstelling laat zeer mooi zien dat genie vaker tot stand komt door jarenlang hard oefenen en veel mislukkingen, dan dat het contextloos uit de hemel komt neerdalen. Er hangt geen enkel ‘bekend’ werk, het zijn voornamelijk schetsen en probeersels. Sommige van de werken uit zijn beginjaren zouden nu zelfs niet meer toegelaten worden in een galerij, niet zozeer omdat ze gedateerd zijn, maar eerder omdat ze klungelig en plat overkomen. Dit is geen verwijt, noch negatieve kritiek. Het is net verfrissend om zaken te kunnen zien in proces, in ontwikkeling. Niet alles hoeft gepolijst.

Jammer is dat Constable geen enkele negatieve zijde van het plattelandsleven toont, dat hij het veel idyllischer voorstelt dan het was. Een ander minpunt aan de tentoonstelling is dat er buitenom de chronologische en de materiële (olieverfschetsen) weinig lijnen te vinden zijn in de tentoonstelling. Waarschijnlijk was dit de opzet en was er ook financiële overwegingen, maar over een schilder als Constable valt er meer te zeggen en te laten zien dan er in deze vier zaaltjes hing.

Wat mij betreft, niet de grootste hoogvlieger aller tijden, maar een bezoekje waard. Zeker als je onder de 26 bent, want dan kost het je maar 1 euro en je krijgt het MSK Gent nog eens te zien en dat is sowieso en traktatie. Deze tentoonstelling loopt nog tot 29 januari 2012.

Foto’s: ibiblio.com, artmight.com

About The Author

9 Responses

  1. Febe

    Hé, ik heb hier iets van gezien op televisie. Ik vond het indrukwekkende beelden, maar was vergeten waar en wanneer dit gezien kon worden.
    Bedankt voor het artikeltje. Ik ga zeker es proberen zien voor januari!

    Reply
  2. Tom De Craene

    Inderdaad prachtige kunst Peter, maar het is goed dat het ‘zo’ tegenwoordig niet meer gemaakt wordt, dat zou namelijk zeer belegen en gedateerde kunst zijn en getuigen van een stagnatie in de kunstontwikkeling. Als je bedoelt dat er zulke doordachte, gelaagde, doorwrochte kunst nu niet meer gemaakt wordt, dan ga ik niet akkoord.

    Reply
  3. peTer

    @Tom,

    je hebt gelijk hoor, het was natuurlijk een erg ongenuanceerde uitspraak van me.
    toch vind ik het jammer dat kunst tegenwoordig niet meer mooi en eenvoudig mag zijn. natuurlijk zijn er nog steeds kunstenaars die `mooie’ kunst maken, maar die tellen eigenlijk niet mee. ik vind veel hedendaagse kunst erg geforceerd nihilistisch, en dat ben ik ondertussen aardig zat geraakt. tijd voor iets nieuws!

    Reply
  4. Bram

    Vreemde discussie hier…

    Ik denk dat we moeten oppassen voor wat C.S. Lewis ooit ‘chronologisch snobisme’ noemen, en ons niet moeten laten verleiden om altijd overal een noodzaak tot ‘vooruitgang’ in te zien zoals het moderne denken doet. Natuurlijk zal iemand die op dezelfde manier de wereld in beeld wil brengen een andere wereld hebben om in beeld te brengen, en misschien dan ook andere technieken proberen, maar om per definitie van ‘stagnatie’ te spreken als een problematisch wanneer iemand iets zou doen dat in een andere tijd goed was maar nu even niet helemaal past vind ik persoonlijk jammer. Mode is vluchtig en nooit de beste leidraad om te volgen…

    Reply
  5. Tom De Craene

    Wanneer Lewis het heeft over chronologisch snobisme, dan ageert hij tegen mensen die denken dat wat er nu is en gebeurt, per definitie beter is dan wat er vroeger was. Daar ben ik ook tegen, maar daar heb ik het niet over in mijn commentaar. Puur technisch kan iemand hetzelfde maken als Constable en met de zelfde technische kwaliteit, maar de kans dat dit niet zou passen bij de huidige context of niet de ‘taal’ zou spreken van mensen nu is groot en dan krijg je belegen, a-contextuele kunst. Poëzie kunnen schrijven in dactylische hexameters is een kunst en zal dit blijven, maar is niet de poëtische taal die nu begrepen en gepast is. Dus wanneer ik zeg dat ik blij ben dat het niet meer ‘zo’ wordt gemaakt, zeg ik niet dat ik de kunst die nu wordt gemaakt beter of slechter vind, maar dat context wel evolueert.

    Reply
  6. brambonius

    Vergeet niet dat mensen die later grote namen geworden zijn (zoals Van Gogh) tijdens hun leven helemaal niet interessant geworden werden… De tijdsgeest is maar iets heel relatief..

    Veel hedendaagse kunst is trouwens alleen contextueel voor een intellectuele elite, en niet voor de gewone man bijvoorbeeld. Iemand die het gewone volk zou schilderen op realistische wijze zou zeker begrepen worden (moest het gewone volk naar een museum geraken of aan reproducties komen) maar het past niet in het redelijk elitair kunstwereldje….

    Moest iemand in staat zijn om de postmoderne chaotische wereld op accurate manier te beschrijven in dactylische hexameters (en ze bijvoorbeeld rappen) zou daar denk ik zeker wel een publiek voor zijn trouwens. En goed geschreven epische gedichten in die versvoet zouden trouwens nog steeds een medievalistische niche aanspreken….

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published.